از سال ۱۳۸۹، سیستم «پلاک ملی» در ایران اجرایی شد تا مدیریت ترافیک و شناسایی خودروها به‌صورت یکپارچه انجام شود. در این سیستم، پلاک هر خودرو دارای کدی است که نشان‌دهنده محل سکونت مالک خودرو در زمان شماره‌گذاری است. در این مقاله قصد داریم لیست کدهای پلاک استان‌ها و شهرهای ایران را بررسی کرده و با ساختار این پلاک‌ها آشنا شویم.
ساختار پلاک ملی ایران چگونه است؟
پلاک‌های ملی دارای یک ساختار استاندارد هستند که از چپ به راست شامل سه بخش است:
۱. بخش اول (سمت چپ): شامل دو عدد است که نشان‌دهنده کد شهر یا استان محل صدور پلاک می‌باشد.
۲. بخش دوم (وسط): شامل یک حرف از الفبای فارسی است که نشان‌دهنده نوع کاربری خودرو (شخصی، عمومی، تاکسی، دولتی و غیره) است.
۳. بخش سوم (سمت راست): شامل سه عدد و یک کد دو رقمی (ایران + عدد) است که شماره سریال اختصاصی خودرو محسوب می‌شود.
لیست کدهای پلاک استان‌ها و شهرهای ایران
در ادامه، کدهای اصلی پلاک مربوط به هر استان و مرکز آن آورده شده است. توجه داشته باشید که برخی استان‌های پرجمعیت دارای چندین کد پلاک هستند.
استان‌های مرکزی و تهران
تهران: ۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹
10، 20، 30، 40، 50، 60، 70، 80، 90
البرز (کرج): ۲۱، ۶۸
قم: ۱۶
مرکزی (اراک): ۴۷، ۵۷
قزوین: ۷۹
استان‌های شمالی
گیلان (رشت): ۴۶، ۵۶، ۷۶
مازندران (ساری): ۶۲، ۷۲، ۸۲، ۹۲
گلستان (گرگان): ۵۹، ۶۹
استان‌های غربی
آذربایجان شرقی (تبریز): ۱۵، ۲۵
آذربایجان غربی (ارومیه): ۱۷، ۳۷
اردبیل: ۹۱
کردستان (سنندج): ۵۱
کرمانشاه: ۱۹، ۲۹
ایلام: ۹۸
همدان: ۱۸، ۲۸
لرستان (خرم‌آباد): ۳۱
استان‌های مرکزی و جنوبی
اصفهان: ۱۳، ۲۳، ۴۳، ۵۳
فارس (شیراز): ۶۳، ۷۳، ۸۳
خوزستان (اهواز): ۲۴، ۳۴
بوشهر: ۴۸
چهارمحال و بختیاری (شهرکرد): ۷۱
کهگیلویه و بویراحمد (یاسوج): ۸۵
استان‌های شرقی و مرکزی
خراسان رضوی (مشهد): ۳۶، ۷۴
خراسان شمالی (بجنورد): ۲۶
خراسان جنوبی (بیرجند): ۵۲
کرمان: ۴۵، ۷۵
یزد: ۵۴
سمنان: ۸۶
سیستان و بلوچستان (زاهدان): ۸۵، ۹۵
هرمزگان (بندرعباس): ۸۴، ۹۴
حروف پلاک‌ها به چه معناست؟
علاوه بر اعداد کد شهر، حرفی که در وسط پلاک قرار دارد نیز اطلاعات مهمی را درباره کاربری خودرو ارائه می‌دهد:
الف: خودروهای دولتی
ب: خودروهای شخصی
ت: خودروهای تاکسی
ث: خودروهای نظامی (ارتش)
ج: خودروهای نظامی (سپاه)
پ: خودروهای پلیس
ژ: خودروهای تشریفات و سیاسی
س: خودروهای سپاه
ق: خودروهای قوه قضاییه
ک: خودروهای کشاورزی
گ: خودروهای گذر موقت
م: خودروهای جانبازان و معلولین
و: خودروهای ستاد کل نیروهای مسلح
تفاوت پلاک‌های عمومی و شخصی
در سیستم پلاک ملی، پلاک‌های زرد رنگ (با حرف «ت» یا «ع») مخصوص خودروهای عمومی و تاکسی‌ها هستند. این خودروها تحت نظارت سازمان‌های حمل و نقل عمومی فعالیت می‌کنند و قوانین تردد آن‌ها متفاوت از خودروهای شخصی با پلاک سفید است.
سوالات متداول
آیا با تغییر محل سکونت، کد پلاک خودرو تغییر می‌کند؟
خیر. پلاک ملی به نام مالک ثبت می‌شود و تا زمانی که خودرو در مالکیت آن فرد باقی بماند، کد پلاک تغییر نمی‌کند. تغییر پلاک تنها در زمان فروش خودرو به فردی که ساکن شهر دیگری است انجام می‌شود.
آیا می‌توان کد پلاک خاصی را انتخاب کرد؟
خیر. سیستم شماره‌گذاری پلاک ملی به‌صورت خودکار و بر اساس نوبت در سامانه راهور صادر می‌شود و امکان انتخاب دستی اعداد پلاک وجود ندارد.
چگونه بفهمیم یک خودرو متعلق به کدام شهر است؟
با مراجعه به لیست کدهای بالا می‌توانید کد دو رقمی سمت چپ پلاک را با لیست تطبیق دهید. البته با توجه به اینکه پلاک ملی است، کد پلاک همیشه نشان‌دهنده محل سکونت فعلی مالک نیست، بلکه نشان‌دهنده شهری است که خودرو در آن تعویض پلاک شده است.
پلاک‌های آبی رنگ مخصوص چه کسانی است؟
پلاک‌های با حاشیه یا نماد آبی رنگ (معمولاً با حرف «م») مخصوص خودروهای جانبازان و معلولین است و دارای تسهیلات خاصی در تردد یا پارک می‌باشند.
آیا می‌توان پلاک گذر موقت را به پلاک ملی تبدیل کرد؟
خیر. پلاک‌های گذر موقت (با حرف «گ») صرفاً برای تردد موقت خودروهای وارداتی در بازه زمانی مشخص صادر می‌شوند و پس از اتمام مهلت، خودرو باید از کشور خارج شود و امکان تبدیل آن‌ها به پلاک ملی وجود ندارد.
